Burgerschap in de Gouden Weken
De zomervakantie is weer voorbij, de klaslokalen worden weer ingedeeld en de eerste lessen zijn alweer gegeven. Een belangrijk onderdeel van de opstart van het schooljaar zijn de Gouden Weken: kennismaken, groepsvormende spellen & samen afspraken maken voor een fijn schooljaar. Wat ons betreft het ideale moment om gelijk ook het burgerschapsonderwijs weer op te starten. Twee vliegen in één klap!
Leerlingen leren op school over de basiswaarden van de democratische rechtsstaat: vrijheid, gelijkheid en solidariteit. Door kinderen vroeg vertrouwd te maken met kernwaarden als vrijheid, gelijkheid en rechtvaardigheid, leggen we de basis voor actief burgerschap. De basiswaarden zijn (vaak onopgemerkt) ook verweven in een doodnormale schooldag.
Twee leerlingen die ruzie hebben mogen beiden hun kant van het verhaal vertellen: gelijkheid. Een leerling die een ander bij haar topotoets laat spieken: solidariteit. (Ja, echt!). Een leerling die bij hittegolf én sneeuwstorm in korte broek naar school komt: vrijheid. Precies! Overal komen de basiswaarden weer terug. Maar hoe zorg je nou dat leerlingen zich daar bewust van worden? Dat ze de basiswaarden gaan herkennen in hun dagelijkse leven?
De basiswaarden concreet en herkenbaar
Nou, terug naar die Gouden Weken! Een belangrijk onderdeel daarvan is het maken of herhalen van de afspraken die gelden in de klas en op school. En tja, afspreken dat je netjes met elkaars spullen omgaat, is een vorm van solidariteit. Dat iedereen zichzelf mag zijn, is vrijheid in de puurste vorm. En dat iedereen naar elkaar luistert, daar zien we de gelijkheid terug. De basiswaarden, die zijn een perfecte basis!
Een kleuter van 4 leert dan al dat solidariteit betekent dat je elkaar helpt als je struikelt op het schoolplein. Dan kan een leerling in groep 5 vertellen hoe vrijheid een plekje heeft in de klas, doordat iedereen over hobby’s kan vertellen en niemand elkaar uitlacht. En weet een leerling die bijna van school gaat heel goed dat iedereen gelijkwaardig is, ook al is misschien niet iedereen je beste vriend.
Zo worden die basiswaarden ineens hele concrete en laagdrempelige termen, die kinderen vanaf jongs af aan al meekrijgen en als basisvoorwaarden gaan zien om samen te leven. Zo simpel kan het zijn!
Deze poster is gebaseerd op afspraken die wij vaak terug zien komen in scholen en klaslokalen. Dat betekent natuurlijk niet dat dit dé (enige) afspraken passend bij de democratische basiswaarden zijn. Zie het dus vooral als inspiratie.
Wil je deze poster of een zomerse versie ook in jouw klas? Download ‘m via de link!
Liever een zomerse editie?
Wil je een alles-in-1 aanpak voor burgerschapsonderwijs, of leerkrachten op school professionaliseren in het voeren van gesprekken over maatschappelijk gevoelige onderwerpen? Neem contact met ons op. We denken graag met je mee.
