De lievelingswerkvorm van Daan Verhoeven

Voor deze reeks interviewen wij leraren over hun favoriete werkvorm. Hoe werken zij het liefst aan de burgerschapsvorming van hun leerlingen? Wat zorgt altijd voor diepgang, vuurwerk of kippenvel in de klas?

In dit artikel

We trappen af met de ervaren en bevlogen Daan Verhoeven. Daan geeft maatschappijleer en Global Studies op het Dalton College in Den Haag. Bij Global Studies (mede door Daan zelf ontwikkeld) verdiepen leerlingen uit 5 vwo zich in thema’s als internationale rechtspraak, de Verenigde Naties en duurzaamheid. Het vak kenmerkt zich door excursies, gastlessen, simulaties en praktische opdrachten waarbij leerlingen echte problemen gaan oplossen. Daan geeft naast het lesgeven ook leiding aan het debatteam van het Dalton. De lievelingswerkvorm van Daan is ‘De Experts’.

De Experts

Kies een prikkelend en gelaagd onderwerp. Een waar verschillende perspectieven op bestaan, die niet automatisch ‘links’ of ‘rechts’ is. Denk bijvoorbeeld aan het basisinkomen. Zoek vervolgens een filmpje om dat onderwerp in te leiden. Daan zweert bij Tegenlicht in de Klas. Als je zelf op zoek gaat naar een filmpje, let dan op de volgende criteria:

  • Niet te lang: maximaal 15 minuten.
  • Informatief: geeft leerlingen achtergrond en legt terminologie uit.
  • Veelzijdig: laat verschillende perspectieven op het onderwerp zien.

Bedenk prikkelende vraagstukken die leerlingen naar aanleiding van het filmpje kunnen beantwoorden. Denk aan vragen die verder gaan dan goed of fout, en leerlingen aan het denken zetten over verschillende argumenten en beweegredenen. Dit zijn wat voorbeelden van vragen die Daan gebruikt om zijn leerlingen na te laten denken over het basisinkomen.

  • Rutger Bregman pleit ervoor om de naam te veranderen van basisinkomen naar burgerschapsdividend of durfkapitaal voor de gewone man. Wat voor redenen kun je daarvoor bedenken?
  • Welke argumenten kun je bedenken om in deze tijd (de uitbraak van het corona-virus) voor of tegen het basisinkomen te zijn?

Verdeel de leerlingen in evenveel groepjes als je vraagstukken hebt. Wijs elk groepjes een van de vraagstukken toe en laat ze 5 tot 7 minuten hierover discussiëren. Daan loopt zelf tijdens deze fase rond om te luisteren of de groepjes eruit komen, en ze eventueel op weg te helpen.

Maak nu nieuwe groepjes die bestaan uit één leerling van elk vorig groepje. Laat de leerlingen om de beurt het antwoord op hun vraagstuk aan de anderen presenteren. Daan geeft niet de ‘juiste’ antwoorden, maar vraagt na afloop klassikaal of er nog vraagstukken waren waar de groepjes niet uitkomen, of dat er nog vragen of opmerkingen zijn.

Wat gebeurt er met de leerlingen tijden ‘De Experts’?

  • Leerlingen zijn actief aan de slag.
  • Wat leerlingen zelf aan elkaar moeten uitleggen, onthouden ze beter.
  • Doordat leerlingen van elkaar afhankelijk zijn, stellen zij zich verantwoordelijk op.
  • Het inlevingsvermogen van leerlingen wordt vergroot omdat zij zich verdiepen in de argumenten en beweegredenen van verschillende partijen.

“Waarom werkt deze werkvorm van Daan nou zo goed? Volgens de zelfdeterminatietheorie van wetenschappers Ryan en Deci zijn leerlingen het meest gemotiveerd als ze autonomie, competentie en verbondenheid ervaren in hun leren. Het mooie van Daan’s versie van ‘De Experts, is dat ie tegemoet komt aan elk van deze drie basisbehoeftes van leerlingen. Zo gaan leerlingen grotendeels autonoom aan de slag. Ze bepalen zelf hoe ze de vragen beantwoorden en op welke manier ze daarover in discussie gaan. Door het vertrouwen uit te spreken dat leerlingen zelf goede antwoorden op de vragen kunnen formuleren en in staat zijn om hun klasgenoten iets te leren, ervaren leerlingen competentie. Daarnaast zijn de groepjes onderling van elkaar afhankelijk om alle aspecten van dit ingewikkelde concept (het basisinkomen) te doorgronden. Zo ervaren leerlingen verbondenheid.”

dieuwertje-de-graaff-bureau-common-ground

Dieuwertje de Graaff

Dieuwertje de Graaff heeft haar hart sinds jaar en dag aan het onderwijs verpand. Je kan haar altijd wakker maken voor een goede discussie over nationale en internationale maatschappelijke ontwikkelingen, van segregatie tot #MeToo.

Misschien vind je dit ook interessant:
bureau common ground, burgerschapsonderwijs
Burgerschap & je vak
Artikel

Burgerschapsonderwijs is het meest effectief als het schoolbreed wordt ingezet: niet in één vak of project, maar in meerdere vakken. Dat betekent dat (bijna) elke collega aan het burgerschapsonderwijs op school kan...

bureau common ground, burgerschapsonderwijs
Kwaliteitszorg
Artikel

We zijn ervan overtuigd: kwaliteitszorg kan ontzettend leuk zijn. Tenminste, als je een manier vindt die bij je school past. Het niet stopt bij het op een rij zetten van de resultaten....

bureau common ground, burgerschapsonderwijs
Het Politieke Spel
Artikel

Er bestaat een behoorlijke kloof tussen mbo’ers de politiek. Daarom heeft bureau Common Ground in nauwe samenwerking met studenten en docenten van ROCvA een methode ontwikkeld voor politiek burgerschap. Hiermee leren studenten...

bureau common ground, burgerschapsonderwijs
Workshops en trainingen op conferenties
Artikel

Over bureau Common Ground

Bij bureau Common Ground zijn we gespecialiseerd in burgerschapsonderwijs. Daar bouwen we met scholen aan, via begeleiding, trainingen en workshops. Daarnaast adviseren we andere organisaties die met burgerschapsonderwijs aan de slag willen, zoals het ministerie van OCW, uitgevers, de Anne Frank stichting of de bibliotheken van de provincie Utrecht. Wil je graag ondersteuning bij het verwerken van de basiswaarden in je schoolcultuur of curriculum? Of een workshop in hoe je hier les over kan ontwerpen of geven? Neem dan contact met ons op via info@bureaucommonground.nl.

“Nadat ik de explainer over solidariteit had gedownload, voelde ik me echt geïnspireerd en gemotiveerd om dit belangrijke onderwerp in mijn lessen te behandelen. De heldere uitleg en praktische tips hebben me geholpen om de kern van solidariteit beter te begrijpen en deze kennis effectief over te brengen aan mijn leerlingen. De explainer was een waardevol hulpmiddel bij het creëren van betrokkenheid en discussies over saamhorigheid en zorg voor elkaar. Ik raad deze explainer ten zeerste aan aan andere docenten die solidariteit willen integreren in hun onderwijs en leerlingen willen inspireren om actieve burgers te worden.”

We werken met

300+ scholen en educatieve partners

Privacy en gegevensbescherming

Bij Bureau Common Ground hechten we veel waarde aan privacy en gegevensbescherming. We zullen jouw persoonlijke gegevens nooit delen met derden en alleen gebruiken voor het versturen van onze nieuwsbrief. Lees onze privacyverklaring voor meer informatie.Meld je vandaag nog aan voor onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte van de laatste ontwikkelingen in burgerschapsonderwijs!